Najważniejsze
Paszport dziecka wymaga co do zasady zgody obojga rodziców, a gdy dziecko ma opiekuna prawnego lub kuratora, jego zgody. Zgodę można wyrazić online, w urzędzie paszportowym albo na piśmie z notarialnie poświadczonym podpisem. Wyjątek dotyczy rodzica, którego władza rodzicielska jest pozbawiona, zawieszona lub ograniczona w tym zakresie. Gdy drugi rodzic odmawia, jego zgodę zastępuje zezwolenie sądu opiekuńczego.
Czym jest zgoda na paszport dla dziecka?
To oświadczenie rodzica lub opiekuna, że zgadza się na wydanie dokumentu małoletniemu. Wymaga jej ustawa o dokumentach paszportowych, a obowiązuje także wtedy, gdy wniosek składa tylko jedno z rodziców. Opisany stan prawny jest z 9 listopada 2026 r.
Zgodę wyraża:
- oboje rodzice (matka i ojciec),
- opiekun prawny, jeśli rodzice nie mają władzy,
- kurator ustanowiony przez sąd.
Paszport wygląda jak zwykły dokument, ale to decyzja o dziecku: o tym, czy i gdzie będzie mogło podróżować. Dlatego liczy się dobro dziecka, a nie to, która strona ma rację. Zasadę wspólnej decyzji o sprawach istotnych w ramach władzy rodzicielskiej wyraża art. 97 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.
Kto składa wniosek, a kto wyraża zgodę?
Wniosek składa jedno z rodziców albo opiekun, a zgodę wyraża drugie. Punkt paszportowy może być dowolny w Polsce, bez względu na zameldowanie, a przy składaniu wniosku osobiście rodzic musi być obecny.
Wniosek o paszport dla dziecka do 12 lat z numerem PESEL można złożyć także online, bez wizyty w urzędzie. Przy takim wniosku dziecko nie musi przychodzić do urzędu.
Jak wyrazić zgodę?
Zgodę można wyrazić na trzy równorzędne sposoby:
- Online: formularz „Wyraź zgodę na wydanie paszportu” na portalu rządowym, podpisany profilem zaufanym, e-dowodem albo podpisem kwalifikowanym.
- W urzędzie: osobiście w organie paszportowym w Polsce (u wojewody) albo za granicą u konsula, przed urzędnikiem.
- Na piśmie: z notarialnym poświadczeniem podpisu.
Zgoda zawiera numer PESEL dziecka, więc miej go pod ręką. Dziecko urodzone za granicą musi mieć transkrybowany akt urodzenia. Zgoda online jest bezpłatna, jak informuje urząd miasta Wrocławia. Wzór dokumentu jest dostępny w urzędzie i na portalu rządowym, nie w tym tekście. Gdy zgodę wyraża kurator albo rodzic z ograniczoną władzą, urząd wymaga dodatkowego dokumentu, który pokazuje zakres jego uprawnień, zwykle orzeczenia.
Kiedy zgoda nie jest potrzebna?
Gdy władza rodzica jest pozbawiona, zawieszona lub ograniczona w zakresie zgody na paszport. Podstawą jest wtedy orzeczenie sądu potwierdzające ograniczenie władzy rodzicielskiej, które okazujesz w urzędzie.
Co robić, gdy drugi rodzic odmawia lub jest nieosiągalny?
Najpierw rozmowa, a gdy ona nie pomaga, wniosek do sądu opiekuńczego o zezwolenie, które zastępuje brakującą zgodę. Sąd rozstrzyga na podstawie art. 97 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego i kieruje się dobrem dziecka.
- Sprawdź, dlaczego rodzic odmawia: chodzi o sam paszport, o planowany wyjazd, czy o spór, który nie ma z dzieckiem nic wspólnego.
- Spróbuj porozumienia, także z pomocą neutralnej osoby. Pomóc może mediacja rodzinna, która bywa szybsza niż sąd i pozwala ustalić zasady na przyszłość.
- Jeśli rozmowy nie przynoszą skutku albo rodzica nie da się znaleźć, złóż wniosek do sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania dziecka.
Sprawa nie rozstrzyga się od razu. Jak wskazywała w lipcu 2024 r. sędzia w wypowiedzi dla portalu prawniczego, w sezonie wakacyjnym do sądów wpływa więcej takich wniosków. Jeśli planujesz wyjazd latem, nie zwlekaj ze złożeniem wniosku.
Czy paszport wystarczy do wyjazdu z dzieckiem?
Nie zawsze. Paszport jest dokumentem podróży, a wyjazd to osobna kwestia. Orzecznictwo wskazuje, że na wyjazd za granicę potrzebna jest zgoda obojga rodziców z pełną władzą rodzicielską i że zgoda na paszport czasem na to nie wystarcza.
Do państw Unii Europejskiej dziecko może podróżować na paszporcie albo dowodzie osobistym. Poza Unią potrzebuje paszportu. Wyjazdy wakacyjne warto ustalić z wyprzedzeniem, najlepiej przy planie kontaktów z dzieckiem. Wolę uzgodnić wyjazd na piśmie z wyprzedzeniem niż rozwiązywać spór w dniu wylotu, bo to dziecko najbardziej odczuwa napięcie.
Wyjazd z dzieckiem za granicę bez zgody drugiego rodzica
Samodzielny wyjazd z dzieckiem bez zgody drugiego rodzica wymaga zezwolenia sądu opiekuńczego. Przewoźnicy i kraje docelowe wymagają różnych dokumentów, więc sprawdź ich zasady przed zakupem biletów. Wyjazd wbrew woli drugiego rodzica grozi sporem, a w skrajnych przypadkach także odpowiedzialnością karną lub postępowaniem w sprawie uprowadzenia dziecka za granicę.
Czy na paszport tymczasowy też potrzebna jest zgoda?
Tak. Paszport tymczasowy wymaga tej samej zgody co zwykły, według tych samych zasad.
Co zmienia wspólna lub ograniczona władza rodzicielska?
Zakres decyzji zależy od zakresu władzy. Przy władzy pełnej oboje rodzice decydują o paszporcie wspólnie. Przy ograniczonej zakres wyznacza orzeczenie sądu. Sama opieka naprzemienna niczego tu nie zmienia: wspólna decyzja o paszporcie obowiązuje tak samo, bez względu na to, u którego z rodziców dziecko mieszka.
W razie sporu rodziców ostatecznym kryterium rozstrzygnięcia pozostaje dobro dziecka. Ono zwykle pokazuje, czy lepszy jest kompromis, czy rozstrzygnięcie sądu.
To informacja ogólna, nie porada prawna. Stan na 2026-11-09.
Dodaj komentarz